|
|
Judging
the Akita
Tłumaczenie z seminarium sędziów Akit
|
 |
| World
Union of the Akita Clubs
|
|
| |
| |
|
Judging
the Akita
© by Japan Kennel Club
Opracowanie: Hiroshi Kamisato, Shigeru Shimada i
Keiichiro Kozaki
Ilustracje: Yoko Yamamoto
Tłumaczenie:
© Krzysztof Gierczak, Polska
Za zgodą i poparciem
Pani Angeliki Kammerscheid-Lammers
Wiceprzewodniczącej WUAC
|
|
|
Fédération
Cynologique Internationale
F C I - S T A N D A R D Nr. 255
A k i t a
Pochodzenie J A P O N I A
Użytkowanie Pies towarzyszący (bez prób pracy)
Klasyfikacja Grupa 5 - szpice i psy ras pierwotnych
sekcja 5 szpice azjatyckie i rasy pokrewne
Krótki rys historyczny
Pierwotnie japońskie psy miały rozmiar od małych do średnich i nie występowały w rasach dużych.
Od 1603 r. w prefekturze Akita Matagi (średniej wielkości psy do polowań na niedźwiedzie),
używane były do walk psów. Od 1868 r. rasa ta
była krzyżowana z tosa i mastifami. W efekcie tego wielkość psów
tej rasy uległa zwiększeniu, ale cechy związane z typem szpica zostały utracone.
W 1908 r. walki psów zostały zakazane, ale rasa ta została zachowana
i udoskonalona jako duża rasa japońska. W wyniku tego dziewięć doskonałych egzemplarzy
tej rasy zostało uznane w 1931 roku jako pomniki natury.
Podczas II Wojny Światowej (1939-1945) powszechne było używanie psich futer
do produkcji ubrań wojskowych.
Policja zarządziła chwytanie wszystkich psów i konfiskatę,
za wyjątkiem owczarków niemieckich, które używane były do celów wojskowych.
Jednakże niektórzy miłośnicy psów próbowali obejść to zarządzenie,
krzyżując swoje psy z owczarkami niemieckimi. Po zakończeniu
II Wojny Światowej liczba akit gwałtownie spadła, a te które ocalały
występowały jako trzy różne typy:
1) Matagi Akita
2) akity do walk psów
3) owczarko-akity.
Stworzyło to bardzo zagmatwaną sytuację dla tej rasy. Podczas
odtwarzania po wojnie czystej rasy pies "Kongo-Go",
pochodzący z linii Dewa, który wykazywał charakterystyczne
cechy zarówno mastifa jak i owczarka niemieckiego,
cieszył się, czasowo wprawdzie, ogromną popularnością.
Jednakże miłośnicy rasy nie zaaprobowali tego typu
jako właściwej rasy japońskiej i poczynili próby wyeliminowania wszystkich
wpływów obcych ras poprzez krzyżowanie z typem matagi akita,
w celu odtworzenia czystej, pierwotnej rasy.
Uzyskali w ten sposób ustabilizowanie czystej linii dużej rasy jaką dzisiaj znamy.
Uwaga: Różnorakie typy, jakie po II Wojnie Światowej
powstały w wyniku rozejścia się dróg i celów hodowli w Japonii i USA
ostatecznie doprowadziły do tego, że od 01.01.2000 rozdzielono rasę na Akita (typ japoński) i Duży Japoński Pies (DJP - typ amerykański).
F C I - S T A N D A R D Nr. 255
Wygląd ogólny
Duży, proporcjonalny pies, mocnej budowy, drugorzędne cechy płciowe
wyraźne, pełen szlachetności i dostojeństwa.
Ważne proporcje
Stosunek wysokości w kłębie do długości ciała
(mierzonej od nasady nosa do końca części tylnej) wynosi 10 : 11,
Długość ciała u suk jest nieco większa niż u psów.
Zachowanie i charakter
Spokojny, oddany, posłuszny i wrażliwy.
Komentarz JKC (Japan Kennel Club) do standardu Rasy.
Wygląd ogólny
• Kolor i stan szaty mają duże znaczenie dla
"całościowego wrażenia" Akity.
• Jeszcze ważniejsze jednak są proporcje i budowa ciała Akity.
• Wzrost i proporcje muszą zawierać się w zakresie standardu.
Zarówno w wyglądzie, jak i w zakresie charakteru obowiązuje doskonałość,
ale oczywiście Akita musi posiadać także pozostałe cechy jakościowe.
• Ucho, zarówno widziane z przodu, jak i z boku, musi być ustawione pod prawidłowym kątem.
• Postawa szyi musi wyrażać moc.
• Grzbiet jest prosty, z mocną partią lędźwiową.
• Akita musi mieć wspaniały, mocno skręcony ogon.
Prawidłowy ogon wielce przyczynia się do pełnego dostojeństwa wyglądu psa.
• Zrównoważone proporcje, kończyny w prawidłowej postawie.
• Postawa u psów musi wyrażać pewność siebie i dostojeństwo.
|
|
|
|
•
U szczeniaków i młodych psów pożądane jest wesołe i beztroskie zachowanie.
|
|
| |
•
Suki powinny wyrażać wdzięk i urok właściwy płci. |
|
|
F
C I - S T A N D A R D Nr. 255
Głowa
Górna część głowy :
Czaszka w dobrej proporcji w stosunku do ciała;
Czoło szerokie z wyraźną bruzdą czołową, bez zmarszczek
Stop wyraźny
Wygląd czaszki :
Nos duży i czarny, słabe ubarwienie albo wielkopowierzchniowe braki pigmentu tolerowane jest jedynie u psów białej maści; ale czarne w każdym przypadku będą faworyzowane
Pysk średniej długości i mocny, u nasady szeroki, zwężający się stopniowo, ale nie aż do spiczastego kształtu.
Grzbiet nosa
prosty
Wargi
sprężyście przylegające
Szczęki / Zęby mocny zgryz nożycowy
Policzki
umiarkowanie rozwinięte
Oczy
stosunkowo małe, prawie trójkątne, zewnętrzny kącik oka podciągnięty lekko do góry, w umiarkowanej odległości od siebie, ciemnego koloru, im ciemniejsze, tym lepiej
Uszy
stosunkowo małe, grube, trójkątne, z lekko zaokrąglonymi końcówkami, osadzone w umiarkowanej odległości od siebie, wyprostowane i noszone lekko pochylone do przodu
Szyja gruba i muskularna, bez podgardla
Komentarz JKC (Japan Kennel Club) do standardu Rasy.
Głowa
Kształt każdej poszczególnej głowy przyczynia się zasadniczo do
majestatycznego, pełnego dostojeństwa i naturalnego wyrazu psa.
Trzymanie i kąt nachylenia głowy ma decydujący wpływ na wygląd ogólny
|
|
|
| |
Ucho Akity ma kształt nierównobocznego trójkąta z lekko zaokrągloną końcówką.
Przy zbyt wysoko osadzonych uszach odległość między nimi jest zbyt mała.
Jeśli uszy są zbyt głęboko osadzone, taką sytuację mozna porównać do tzw.
Kanzashi Mimi (włos dekoracyjno-igiełkowy). W takim przypadku ustawienie jest bardziej na zewnątrz, niż do przodu i uszy są osadzone i noszone zbyt daleko na zewnątrz.
Przy prawidłowych uszach prostopadła linia przebiega od końcówek uszu do podstaw trójkątów.
Patrząc z boku, linie i kąt nachylenia głowy są szczególnie ważne.
Uszy - ich końcówki tworzą linię poziomą, w idealnym przypadku
biegnącą równolegle do linii szyi.
Przy zbyt małym ich nachyleniu uszy są noszone prosto, co powoduje, że
wygląd psa nie zwraca czyjejś uwagi.
Jeśli z kolei nachylenie jest zbyt wyraźne, pies wydaje się ociężały i niezbyt interesujący.
Z lewej: prawidłowe oko
Z prawej: oko okrągłe, wadliwa końcówka powieki, oko zbyt jasne
|
|
| |
Rysunek:
Yoko Yamamoto
Środkowa ilustracja:
Uszy zbyt spadziste – Uszy prawidłowe – Uszy zbyt daleko pochylone do przodu
Dolna ilustracja:
W środku - prawidłowo – z lewej i prawej nieprawidłowo |
| |
Kształt i wygląd
oczu pokazują rodzaj charakteru psa i mają decydujący wpływ na szlachetny i
dostojny ogólny wygląd.
Kształt oczu to nierównoboczne, poziomo wydłużone trójkąty. Kącik wewnętrzny położony
jest głęboko, zaś linia dolnej powieki biegnie w górę do zewnętrznego kącika oka,
a w przedłużeniu wychodzi bezpośrednio pod uchem.
Jeśli oczy są położone zbyt blisko siebie, nadaje to psu srogi, surowy i irytujący wygląd.
Przy zbyt daleko od siebie położonych oczach wyglądowi brak czujności i inteligencji.
Oczy muszą być ciemnego koloru, jasne oczy u Akity oznaczają brak
dostojeństwa.
Grzbiet nosa powinien przebiegać równolegle do czaszki,
a stop umiarkowanie wyraźny. Głębokość czoła w połączeniu
z budową czaszki tworzą decydujące elementy
głowy Akity i dlatego też odpowiednio należy to uwzględniać.
Płaska, ale mimo to wyraźna bruzda czołowa
przebiega między oczami w kierunku potylicy, bez zmarszczek na czole.
Zbyt daleko sięgające do tyłu wargi zmniejszają pełen dostojeństwa
wygląd, który wszakże jest jedną z najważniejszych cech japońskich psów.
Oficjalny standard opisuje pysk „mocny, średniej długości, u nasady szeroki
i nie spiczasty, z przylegającymi wargami“.
Górne wargi ściśle przylegające i mocne, nigdy luźne lub zwisające.
Nawet jeśli górne wargi są tylko lekko luźne, pysk nie jest prawidłowego kształtu.
Kształt pyska można podzielić na trzy typy: okrągły, prostokątny i trójkątny.
Trójkątny pysk jest całkowicie nieprawidłowy. Grzbiet nosa jest wąski
i prowadzi to do wrażenia pewnej niekompletności.
Także górne wargi są lekko zwisające.
Prostokątny pysk, zwany jest także ,Hakoguchi’ (pudełkowy pysk).
Psy z prostokątnym pyskiem często mają wadliwie uformowane policzki, które
pochylają się w kierunku zwisających warg, nadaje to pyskowi bardzo "ciapowaty"
wygląd.
Idealny pysk ma kształt okrągły, który nadaje obliczu akity jego klasyczną pełnię
oraz charakterystyczne cechy, bez jakichkolwiek braków w rysach.
F C I - S T A N D A R D Nr. 255
Korpus
Grzbiet prosty i mocny
Lędźwie szerokie i muskularne
Piersi klatka piersiowa głęboka, przedpiersie dobrze rozwinięte;
żebra umiarkowanie wysklepione
Brzuch dobrze podciągnięty
Komentarz JKC (Japan Kennel Club) do standardu Rasy.
Korpus, proporcje i postawa
Widok z boku normalnie i naturalnie stojącego Akity uwydatnia linie i kątowania,
które pokazują harmonijny i prawidłowy wygląd psa.
Widok ten pozwala szczególnie dobrze poznać kątowania głowy i szyi,
linii grzbietu, postawy kończyn, jak również osadzenia i noszenia dobrze
skręconego ogona.
Pożądana proporcja między wysokością w kłębie a głębokością klatki piersiowej
wynosi 10 : 5, zaś pomiędzy wysokością w kłębie a długością ciała - 10 : 11.
Rozpatrując wysokość w kłębie do długości ciała u suk długość ciała jest nieco
większa, niż u psów.
Łapy, widziane zarówno z boku, jak i z przodu, powinny być równoległe
w stosunku do siebie.
W
"zbieżnej" postawie przednie kończyny przesunięte są do tyłu,
podczas gdy tylne - stoją zbyt daleko wysunięte do przodu.
Przyczyn takiego stanu rzeczy należy upatrywać
w zbyt mocno skręconych stawach skokowych.
Psy z taką postawą
schylają się w "karpi grzbiet"
co w stosunku do pozostałych części ciała daje nieharmonijny wygląd.
Ruch psa wykazuje brak giętkości, a ogólny wygląd traci na mocy,
pewności siebie i dostojeństwie. |
 |
Tzw. "kobyla postawa"
jest dokładnym
przeciwieństwem poprzedniej.
Psy wątłej kondycji, źle podciągnięta
linia brzucha i łagodna linia
pleców ukazują się w tej postawie.
Wygląd ogólny wykazuje wyraźną nietypowość
oraz utratę siły i wytrzymałości
|
 |
|
| |
Bardzo ważne
jest, aby patrzeć od przodu, oceniając proporcje, kształt i budowę głowy,
szyi, przedpiersia, łokci, kończyn przednich i przednich łap.
Harmonia pomiędzy grubą i muskularną szyją, dobrze ukształtowaną głową,
dobrze rozwiniętym przedpiersiem, całość zaś wsparta mocnymi kończynami przednimi,
muszą zostać ocenione wystarczająco wysoko. Łokcie muszą dobrze przylegać,
okrągłe przednie łapy muszą posiadać grubą podeszwę i dobrą kość.
Odstęp pomiędzy przednimi kończynami powinien być prawidłowy.
Zbyt szeroki lub zbyt wąski powoduje nieharmonijny wygląd.
Zbyt mocna lub zbyt lekka kość kończyn oraz zbyt płaskie łapy to oznaki braku
mocy oraz nietypowości.
|
|
| |
Odstęp między tylnymi kończynami, jak również ich budowa są bardzo ważne.
Umięśnienie tylnych kończyn musi być mocno rozwinięte, co pośrednio przyczynia się
do wrażenia pełni zdrowia i mocy.
Patrząc z tyłu tylne kończyny ustawione są prosto, stawy skokowe nie są ani skręcone
do wewnątrz (krowia postawa), ani na zewnątrz (beczkowatość).
Niepożądane jest, aby kończyny tylne były ustawione całkiem prosto, a zbyt
wąsko. Krowia postawa, beczkowatość i zbyt wąska postawa to oznaki
niedostatków budowy.
|
|
| |
F
C I - S T A N D A R D Nr. 255
Ogon wysoko osadzony, gruby, dobrze i mocno zakręcony, noszony nad grzbietem;
przy opuszczonym ogonie końcówka sięga prawie do stawu skokowego.
Komentarz JKC (Japan Kennel Club) do standardu Rasy.
Ogon
Ogon Akity jest oznaką zarówno jego dostojeństwa, jak i piękna.
Musi być duży i dobrze zakręcony. Ogon zwisający sięga przy prawidłowej długości prawie
do stawu skokowego.
Zbyt krótkie ogony są niewystarczająco zakręcone, podczas gdy
długie na końcu będą luźne.
Są różne sposoby noszenia ogona, w tym skręcone w lewo i w prawo,
Taiko Maki (bębnowy lub kołowy) albo podwójna rolka.
Ale nawet ogony tego samego typu nie zawsze są jednakowo noszone.
Niektóre są zbyt krótkie i zbyt mocno/ciasno zakręcone, inne znowu zwisają na
lędźwiach ledwo zakręcone. Są także ogony zbyt słabo zakręcone, znane
jako "Nage-o".
Idealny ogon Akity jest wysoko osadzony i przedstawia kształt elipsy.
Elipsy, która przebiega równolegle do pozostałych linii ciała,
a szczególnie do linii szyi, co sprawia wyjątkowo miłe wrażenie estetyczne.
Wysoko osadzony, gruby i dobrze skręcony ogon, w połączeniu z pochylonymi do
przodu i spiczastymi uszami są bardzo ważnymi częściami ciała. Otwarcie noszony,
nie zakręcony ogon jest traktowany jako błąd dyskwalifikujący.
|

Idealny
ogon
|

zbyt
mocno skręcony i zbyt głęboko osadzony
|
|
| |
F
C I - S T A N D A R D Nr. 255
Kończyny
Kończyny przednie:
Ramię umiarkowanie skośne, dobrze wykształcone
Łokieć ściśle przy ciele
Przedramię proste, o mocnej kości
Kończyny tylne: dobrze rozwinięte, mocne, umiarkowanie kątowane
Łapy grube, okrągłe, wysklepione, palce wąsko rozstawione
Ruch elastyczny i pełen mocy
Komentarz JKC (Japan Kennel Club) do standardu Rasy.
Kończyny przednie
Kończyny przednie muszą utrzymać potężną głowę, mocną szyję
i mocne piersi, jednocześnie umożliwiają przenoszenie dużych obciążeń
związanych z szybkimi ruchami we wszystkich kierunkach.
Na budowę szkieletu składa się łopatka, ramię, staw łokciowy
przedramię, nadgarstek, śródstopie i łapa.
Przednie śródstopie musi być bardzo elastyczne i wykazywać wystarczające kątowanie,
aby przy stawianiu łap utrzymać wagę psa, a przy tym tłumić wstrząsy.
Kończyny tylne
Kończyny tylne mają za zadanie wytwarzanie odpowiedniej siły do przemieszczania
się w przód. Budowa szkieletu tylnych kończyn obejmuje udo, podudzie,
staw skokowy, tylne śródstopie i łapy.
Kończyny tylne muszą stać w prawidłowej odległości od siebie.
Prawidłowa budowa wymaga mocnego i dobrze rozwiniętego umięśnienia.
Wreszcie zarówno przednie, jak i tylne kończyny muszą być zwarte, sprężyste
i elastyczne, z grubymi łapami o dobrej kości.
|
|
| |
Uzupełnienie
Pożądany jest elastyczny, pełen mocy ruch. W przypadku nieco pochylonej postawy
przednich i/lub tylnych kończyn dostrzega się 2 często spotykane u Akit
wady w ruchu - lekkie skręcenie w łokciach oraz wąskie prowadzenie
tylnych kończyn. |
|
| |
F
C I - S T A N D A R D Nr. 255
Szata
Właściwości sierści
Wierzchnia okrywa włosowa twarda i prosta, podszerstek miękki i gęsty,
na kłębie i krzyżu nieco dłuższa, zaś na ogonie najdłuższa
Kolor rude, sezamowe (rude z czarnymi końcówkami), pręgowane
i białe. Wszystkie umaszczenia, oprócz białego, muszą posiadać "Urajiro"
(Urajiro = białawe włosy z boku pyska, na policzkach, na spodniej stronie
żuchwy, na dolnej części szyi, piersi, korpusu, ogona i po wewnętrznej
stronie kończyn) |

czerwona
suka – wystawa w Odate, Japonia
|

biały
pies – wystawa w Odate, Japonia
|

pręgowana
suka – wystawa w Odate, Japonia
|
| |
Komentarz JKC (Japan Kennel Club) do standardu Rasy.
Szata i kolor
Pierwsze, na co na ringu wystawowym zwraca się uwagę u typowej Akity,
to wygląd ogólny i kolor szaty.
Cechy szaty mają decydujący wpływ na wrażenie i wygląd ogólny.
Dwojaki włos przechodzi od gęstego i miękkiego podszerstka do twardego
i prostego włosa okrywowego. Długość tej szczeciny jest jednak na różnych
częściach ciała różna.
|
|
| |
Kolory obejmują czerwony, pręgowany (brindle), sezamowy i biały. Obecnie
na ringach wystawowych najczęściej spotykane kolory to czerwony,
pręgowany (brindle) i biały, pozostałe zdarzają się rzadziej. Z wyjątkiem białych
wszystkie pozostałe kolory muszą wykazywać w odpowiednich częściach
ciała "Urajiro", chodzi tu o białe lub białawe
rozjaśnienia z boku pyska, na bokach policzków, na spodniej stronie żuchwy,
szyi, piersi i ogona, jak również na wewnętrznej stronie kończyn.
Faworyzowany jest naturalny, czysty i wyraźny kolor. Szata, oprócz swojej
prawidłowej jakości i koloru, musi być gęsta i charakterystycznie odstająca.
Przy wymianie włosa może zmieniać się nie tylko jakość, ale i kolor włosa.
Taki stan może mieć decydujący wpływ na ocenę, np. przy brakach włosa lub
jego wypłowieniu.
|
|
| |
F
C I - S T A N D A R D Nr. 255
Wielkość
dla psów 67 cm
dla suk 61 cm
odstępstwa
plus lub minus 3 cm są tolerowane.
Wady:
Każde odstępstwo od wyżej wymienionych punktów musi być uważane
za wadę
zaś ocena powinna być ściśle proporcjonalna do stopnia tego odstępstwa.
• sucze psy
• samcze suki
• przodo lub tyłozgryz
• brak zębów
• niebieskie lub czarne plamy na języku
• jasne oko
• krótki ogon
• tchórzliwość
Wady dyskwalifikujące i wykluczające hodowlę:
• nie stojące ucho
• ogon noszony w zwisie
• długi włos (kosmaty)
• czarna maska
• znaczenia na białym tle
Psy muszą posiadać dwa widoczne, normalnie rozwinięte jądra,
które całkowicie znajdują się w mosznie.
Pełną wersję w języku niemieckim w formie kolorowej broszury można zamówić
u p. Angeliki Kammerscheid - Lammers,
D-59071 Hamm, Erlenkamp 26
Tel.:0049(0)2381/983621 Fax:0049(0)2381/983620
e-mail:Angelika.Kammerscheid-Lammers
|
 |
|